Қазақстанда су саласының сандық жаңғыруы қарқын алды

Қазақстанда суды басқарудың цифрлық трансформациясы жеделдейді. Бұл туралы Үкімет отырысында Премьер-министрдің орынбасары, Жасанды интеллект және цифрлық даму министрі Жаслан Мәдиев мәлімдеді. Ол салалық министрлікпен бірлесіп, су ресурстарының Цифрлық трансформация картасы жүзеге асырылып жатқанын айтты. Аталған карта судың ашық есебін жасауға, шығындарды азайтуға және ұтымды жоспарлауға мүмкіндік береді. Су саласының 9 негізгі бизнес процестеріне реинжиниринг жүргізіліп, электронды форматқа көшу нәтижесінде бар үрдістің жартысынан астамы  жеңілдеген. Бүгінде салада 24 мемлекеттік қызмет қолжетімді, оның барлығы онлайн көрсетіледі. Саладағы негізгі жоба – Су ресурстарының ұлттық ақпараттық жүйесі. Ол 11 мемлекеттік ақпараттық жүйені біріктіріп, талдау мен болжам жасау мүмкіндігін ұсынады. Жобаны электрондық үкімет стандарттарына сай әзірлеп, жыл соңына дейін қолданысқа енгізу жоспарланған. Сонымен қатар, электрондық шарттар жасасу және су тұтынуды болжау жүйесі енгізіліп жатыр. Отандық цифрлық шешімдер өз тиімділігін дәлелдеп, республикадан тыс аумақтарда қолданыла бастаған. Келер жылы жерсерік деректеріне негізделген AgriTech-платформаларын, Big Data және жасанды интеллект негізіндегі шешімдерді Орталық Азия елдеріне масштабтау жоспарланып отыр.

Жаслан Мәдиев, ҚР Премьер-Министрінің орынбасары, Жасанды интеллект және цифрлық даму министрі:

- 2025 жылы жобаларды екі ел қамтыды: бірі Өзбекстан, сондай-ақ, Қазақстан Республикасының Түркістан және Жамбыл облыстары іске асырылған жобалары. Биыл жоба Қазақстанның барлық аумағын қамтып кеңейіп келеді. 2026 жылы Орталық Азияда, ол: Қазақстан, Қырғызстан, Тәжікстан қызметтерді кеңейту, трансшекаралық су ресурстарының спутниктік деректерімен алмасудың халықаралық платформасын қосу, сондай-ақ Big Data және ML шешімдерді дамыту жоспарлануда. 00:11:19:13

Цифрлық шешiмдерден бөлек, экономиканың барлық салаларында су тиiмдi пайдаланылмақ. Ауыл шаруашылығына су үнемдеу технологиялары енгізілуде - өткен жылдың қорытындысы бойынша мұндай тәсілдер 150 мың гектар аумақта қолданылды. 2030 жылға қарай суды үнемдеу және қайта пайдалану үлесін екі еседен астам ұлғайту жоспарланып отыр.

Нұржан Нұржігітов, ҚР Су ресурстары және ирригация министрі:

- Жаңа Су Кодексінде өнеркәсіптік кәсіпорындардың қайталама және айналымды сумен жабдықтау жүйелеріне кезең-кезеңімен көшу талаптарын бекітті. Бұл үшін 7 жылдық мерзім бөлінді. Оның ішінде 2 жыл өтпелі кезең, 5 жыл жоспарды іске асыру кезеңі. Бұл шешім 2030 жылға қарай суды қайталама және айналымды пайдалану үлесін 13 пайыздан 28 пайызға дейін екі еседен астам ұлғайтуға мүмкіндік береді. Өз кезегінде бұл шамамен бір жарым млрд текше метр суды үнемдейді.

Веб-редактор: Нұрбек Балгүл Қайрошқызы