İran Cumhurbaşkanı, resmi ziyaret kapsamında Astana’ya geldi. Kasım-Comart Tokayev, Masoud Pezeşkian’ı Akorda’da
karşıladı. Yüksek konuğun gelişi onuruna tören salonunda şeref kıtası dizildi ve
Cumhurbaşkanlığı orkestrası iki ülkenin milli marşlarını seslendirdi. Ardından
iki ülke heyetlerinin katılımıyla dar ve genişletilmiş formatlarda görüşmeler
gerçekleştirildi. Kazakistan Cumhurbaşkanı, İran’ın ülkenin dış ticaretinde
önemli ortaklardan
biri olduğunu vurguladı. Son 10 ayda karşılıklı ticaret hacminin %40’a artış gösterdiği belirtildi.
Kasım-Comart Tokayev, Kazakistan Cumhuriyeti Devlet Başkanı:
«Biz bu göstergenin daha da artırılmasını hedefliyoruz ve bunun
için tüm gerekli imkanlara sahibiz. Yatırımlar, uzun vadeli
işbirliğinin temelidir. Kazakistan’da bugün sanayi, altyapı ve tarım gibi
sektörlerde faaliyet gösteren yaklaşık 700 İran şirketi bulunuyor. Öte yandan
Kazak iş çevreleri de İran ekonomisine aktif olarak yatırım yapıyorlar. Onlar madencilik, ulaştırma, lojistik ve gıda üretimi
alanlarında projeler yürütüyorlar».
Tokayev, iki ülke arasında ulaştırma-lojistik işbirliğinin özel önem
taşıdığını belirtti. Bu bağlamda her iki tarafın da jeostratejik konumlarını
etkin şekilde değerlendirmesi gerektiğini vurguladı. Avrupa ile Çin arasındaki kara
yük taşımacılığının yaklaşık %85’i Kazakistan üzerinden geçiyor. Taraflar, «Kuzey–Güney» ulaşım
koridorunun ve Kazakistan–Türkmenistan–İran demiryolu hattının kapasitesini
artırma konusunda kararlılar. Bu güzergahlardaki taşımalar yıl başından bu yana %53 oranında artmıştır.
Kasım-Comart Tokayev, Kazakistan Cumhuriyeti Devlet Başkanı:
«Bu proje her iki tarafın da çıkarlarına hizmet
etmektedir. Kazakistan, demiryollarının modernizasyonu, yeni ulaşım arterlerinin
inşası ve Hazar Denizi’nde taşımacılığın canlandırılmasına yönelik çalışmalara
başlamıştır. İranlı yatırımcıları bu girişimlere katılmaya davet ettik. Özel sektör temsilcilerine
yönelik özel teklifler ve teşvikler sunmaya hazırız. İran’ı Güneydoğu Asya ve
Afrika pazarlarına açılan bir kapı olarak görüyoruz».
İki ülke arasındaki önemli işbirliği alanlarından biri tarım sektörüdür. Devlet Başkanının aktardığına göre, Kazakistan geçen yıl İran’a 500 bin tonu aşkın arpa ihraç etmiştir. Bu miktarı birkaç kat artırmak mümkün. Genel olarak Kazakistan, İran tarafına 200 milyon dolar değerinde çeşitli ürün ihraç etmeye hazır. Liderler ayrıca enerji, madencilik, dijital dönüşüm ve yapay zeka alanlarında ortak projelerin hayata geçirilmesi konusunu ele aldılar. Bölgeler arası ve kültürel-insani ilişkilerin geliştirilmesinin önemine de değindiler.
Masoud Pezeşkian, İran İslam
Cumhuriyeti Devlet Başkanı:
«Ülkenizle işbirliği bizim için büyük önem taşımaktadır.
Hükümetler ve kurumlar arasındaki temaslar iyi düzeyde. Uluslararası ve
bölgesel konuların çoğunda pozisyonlarımız örtüşmektedir. Avrasya Ekonomik
Birliği, Şanghay İşbirliği Teşkilatı ve İslam İşbirliği Teşkilatı çerçevesinde yakın
işbirliği yürütüyoruz. Ortak görevimiz bu yönlü çalışmaları daha da
güçlendirmektir».
Görüşmelerin sonunda taraflar Ortak Bildiri kabul etti ve Kazakistan Cumhurbaşkanı Televizyon-Radyo Kompleksi ile İran Radyo ve Televizyon Kurumu arasındaki işbirliği mutabakatı da dahil olmak üzere toplam dokuz belge imzaladılar.
Çeviren: Körkem
Nigmetullina
